Ege’de Tütün efsanesi sona eriyor

Pazar, 06 Ocak 2008 15:52
EGE’de 2001'de 246 bin üreticinin 92 bin ton üretim yaptýðý sektörde 2007'de üretici sayýsý 76 bine, üretim miktarý ise 50 bin tona kadar geriledi

EGE’de 2001'de 246 bin üreticinin 92 bin ton üretim yaptýðý sektörde 2007'de üretici sayýsý 76 bine, üretim miktarý ise 50 bin tona kadar geriledi.

 

Kokusu, içimi kolaylaþtýrýcý etkisiyle sigara harmanlarýnýn vazgeçilmez ürünü olarak gösterilen Ege tütünündeki üretim düþüþü iyice hýzlandý. Tütünde 25 Ocak'ta baþlayacak yeni sezon öncesinde rekolte beklentisi 50 bin tonda kalýrken bu miktar 1962 yýlýndan bu yana en düþük rekolte olacak.

 

Düþen rekolte, üreticinin tütün tarýmýndan uzaklaþmasý karþýsýnda ekimin sürdürülebilmesi için tüccar, ihracatçý ve üreticinin teþvik edilmesini gündeme getirdi. Ýhracatçýlar ithal tütün ve sigaralardan kesintilerle oluþan tütün fonunun üreticiye teþvik amacýyla kullandýrýlmasýný talep etti.

 

Tütün Eksperleri Derneði ise, bölgedeki tütün üreticisinin yaþ ortalamasýnýn 48'e dayandýðýný belirterek, "Tütün ekimi özendirilmediði takdirde, tütün tarýmý ile uðraþan üretici kalmayacak" uyarýsýnda bulundu.

 

SANCILI SEZON

Ege'nin geleneksel tarým ürünleri arasýnda yer alan tütünde sezon sancýlý baþlýyor. 2001'de 246 bin üreticinin 92 bin ton üretim gerçekleþtirdiði sektörde 2007'de üretici sayýsý 76 bine, üretim miktarý ise 50 bin tona kadar geriledi. Düþüþte küresel ýsýnma kadar fiyat beklentisi gerçekleþmeyen üreticinin tütün ekiminden uzaklaþmasý da etkili oldu. Üretim miktarýndaki düþüþ ihracatçýyý da olumsuz etkiledi. 2006'da 685 milyon dolarlýk ihracat yapan sektör, fiyatýn kilogramda 10 dolara çýkmasýna raðmen 2007'yi 642 milyon dolarlýk ihracatla kapadý.

 

SIKINTI ÜRETÝMDE

Tütün ihracatýnda yaþanan gerileme Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin(TÝM) geçtiðimiz günlerde Ýstanbul'da gerçekleþtirilen Baþkanlar Kurulu Toplantýsý'nda da ele alýnýrken Ege Tütün ve Tütün Mamulleri Ýhracatçýlarý Birliði Baþkaný Mahmut Özgener, tütündeki asýl sýkýntýnýn üretim eksikliði olduðuna dikkat çekti.

 

Son 2 sezondur üretimin gerilediðini kaydeden Özgener, "Bu sezon ürün geçen sezona göre yüzde 35-40 daha az. Geçmiþte arz fazlasýndan bahsederken, þimdi üretimde sýkýntý yaþanýyor" diye konuþtu. Ege'de tütün üretiminin artýrýlmasý için çalýþma baþlatýlmasý gerektiðini ifade eden Özgener, "Sözleþmeli üretim modelinde üreticiye enflasyon üzerinde fiyat veriyoruz. Ancak tütünden kaçýþ devam ediyor" dedi. Özgener, bu kaçýþý önlemek ve tütün ekimini özendirmek için ithal tütün ve sigaralardan kesilen paralarla oluþturulan Tütün Fonu'nun üreticinin teþviki için kullanýlmasý gerektiðine dikkat çekti.

 

KUR SORUNU

Dolar kurunun 2001'in gerisine düþtüðünü ifade eden Özgener, "Tütün iþletmelerinin gelirleri dolar ama tüm giderleri YTL. YTL'nin dolar karþýsýnda yüzde 50 deðerli olmasý büyük sorun yaratýyor. Son elektrik ve doðalgaz zamlarý ise üretim maliyetleri açýsýndan ciddi sýkýntý yarattý. Düþük dolar kuru ve aþýrý deðerli YTL nedeniyle fiyatýmýz dolar bazýnda astronomik seviyelere ulaþtý. Bu fiyat seviyesi devam ettiði takdirde Ege tütününe talep de azalacak" diye konuþtu.

 

ÜRÜN PARA ETMÝYOR

Tütün Eksperleri Derneði Baþkaný Oktay Çelik de ekim bilgisi babadan oðula aktarýlan tütün üretiminde üreticinin yaþ ortalamasýnýn 48'e dayandýðýný belirterek, "Tütün 14 aylýk bir emeðin ürünüdür. Üretim bilgisi kuþaktan kuþaða aktarýlýr. Ancak 2002'de uygulamaya konan sözleþmeli tarým modeli sonrasý Tekel'in devreden çýkarýlmasý, üreticiye 200 kilogram kota getirilmesi, ürünün para etmemesi gibi etkenlerle üretici tütün ekiminden uzaklaþtý. 150 bin ton üretimin 110 bin tonunu ihraç eden Ege'de ihraç edilecek tütün bulunamaz hale gelindi" diye konuþtu.

 

 

MUTLAKA TEÞVÝK EDÝLMELÝ

Tütün Eksperleri Derneði Baþkaný Oktay Çelik, Türkiye'de iyi kalite tütün yetiþtiren bir üreticinin ton baþýna 5-7 bin YTL kazanýrken Yunanistan'daki bir üreticinin kilogram baþýna 2.12- 4.15 euro prim desteði aldýðý ve ton baþýna 14- 16 bin YTL gelir elde ettiði bilgisini verdi. Çelik, "Tütünde sürdürülebilir üretim için üreticinin primle desteklenmesi ve üretici birliklerinin devreye almasý lazým. Yýlda 220 milyon dolarýn biriktiði tütün fonu, üretici primi için tek baþýna yeterli deðil. Bunun yaný yüzde 58 olan sigaradaki ÖTV, yüzde 60- 62'ye çýkarýlarak, aradaki 2- 4 puanlýk fark, üreticiye prim olarak yansýtýlabilir" diye konuþtu.

 

Kaynak: Nihat Delibaþý (Yeniasýr)

 

Resim Galerisi

tutun.jpg

Facebook