TOBB'da Yeni Ticaret Kanunu Paneli

Cumartesi, 23 Aralık 2006 14:20
Yeni Türk Ticaret Kanunu Tasarýsýnýn Ýþ Dünyasýna Getirdiði Yenilikler ve Ýþ Dünyasýnýn Beklentileri Paneli, TOBB Baþkaný M. Rifat Hisarcýklýoðlu’nun ev sahipliðinde gerçekleþtirildi.

Yeni Türk Ticaret Kanunu Tasarýsýnýn Ýþ Dünyasýna Getirdiði Yenilikler ve Ýþ Dünyasýnýn Beklentileri Paneli yapýldý.  Panelde konuþan TOBB Hisarcýklýoðlu: “Bu tasarý þirketlerimizde, çaðdaþ iþletmecilik, kurumsallaþma, iyi yönetim ilkeleri ve saðlýklý denetim gibi, küresel rekabetin gerektirdiði konularda önemli yararlar saðlayacaktýr.” dedi.

 

Yeni Türk Ticaret Kanunu Tasarýsýnýn Ýþ Dünyasýna Getirdiði Yenilikler ve Ýþ Dünyasýnýn Beklentileri Paneli, TOBB Baþkaný M. Rifat Hisarcýklýoðlu’nun ev sahipliðinde gerçekleþtirildi.

 

Açýlýþ konuþmalarý, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliði Baþkaný M. Rifat Hisarcýklýoðlu, Adalet Bakaný Cemil Çiçek, Sanayi ve Ticaret Bakaný Ali Coþkun ile TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tahsin Kesici tarafýndan gerçekleþtirilen panelin oturum baþkanlýðýný Türk Ticaret Kanunu Tasarýsý Hazýrlama Komisyonu Baþkaný Prof. Dr. Ünal Tekinalp yaptý.

 

Panelde, TOBB Yönetim Kurulu Baþkan Yardýmcýsý Halim Mete, TBMM Adalet Komisyonu Baþkaný Köksal Toptan, Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Müsteþarý Doç. Dr. Adem Þahin, Adalet Bakanlýðý Tetkik Hakimi Muharrem Barut ve Ýþ Dünyasý Vakfý Danýþma Kurulu Üyesi Yrd. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel konuya iliþkin görüþ ve önerilerini anlattýlar.

 

TOBB Baþkaný M. Rifat Hisarcýklýoðlu’nun açýlýþ konuþmasý þöyle:

 

“Öncelikle tasarýda eksik veya sakýncalý gördüðümüz düzenlemelere satýrbaþlarý halinde deðinmek istiyorum. Evvela, odalarýmýzý ve ticaret sicil memurluklarýmýzý doðrudan ilgilendiren birkaç husustan baþlamak isterim. Tasarýnýn 11’inci maddesinde, ticari iþletme tanýmlanýrken, esnaf iþletmesi için, Bakanlar Kurulu’nca çýkarýlacak kararname ile belirlenecek sýnýrý aþan düzeyde gelir saðlamayý hedef tutan faaliyetlerin, devamlý ve baðýmsýz þekilde yürütüldüðü iþletme, ifadesi kullanýlmaktadýr.

 

Tasarýnýn 15’inci maddesinde de, yine geliri Bakanlar Kurulu’nca belirlenecek sýnýrý aþmayan, gezici, dükkânda ya da sokaðýn belli yerlerinde göstereceði faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalýþmasýna dayanan, sanat veya ticaret erbabý esnaf olarak tanýmlanmaktadýr. Esnaf ve tacir ayrýmý kesin kýstaslara baðlanmadýðý sürece odalarýmýz ile esnaf odalarý arasýnda sorunlar yaþanmaya devam edecektir. Bu nedenle esnaf tanýmý ya 5362 sayýlý Kanunda yer aldýðý þekilde yapýlmalý, ya da zaten kendi kanununda tanýmlandýðý için farklý ve mükerrer bir tanýma bu Tasarýda yer verilmemelidir.

 

Defter tutma yükümlüðünü düzenleyen, 64’üncü maddenin üçüncü fýkrasýnda; “þirketlerin kuruluþunda açýlýþ onaylarýnýn sicil müdürü tarafýndan da yapýlabileceði, bu onayýn noter tarafýndan yapýldýðý durumlarda noterin odalardan getirilecek bir faaliyet onay belgesini aramak zorunda olduðu hususu düzenlenmiþtir. Ancak sadece þirket kuruluþlarý esnasýndaki defter açýlýþlarýnda bu belgenin aranmasý yeterli deðildir.

 

Türk Ticaret Kanununun 69’uncu maddesinin 2003 yýlýnda 4884 sayýlý Kanunla deðiþtirilmeden önceki þekli; defterlerin gerek açýlýþlarýnda ve gerekse yýlsonu tasdikleri esnasýnda odadan alýnacak bir belgenin notere ibrazýný þart koþmaktaydý. Bu durum ise, odalarýn üyelerinin faaliyetlerini sürdürüp sürdürmediklerini tespit açýsýndan önemli bir fýrsat yaratmakta, oda üyesi olmayanlarýn ticaret yapmalarý ve bu suretle kayýt dýþýna çýkmalarý bu suretle önlenmekteydi.

 

Ancak 69 uncu maddede deðiþiklik yapýlýrken bu husus gözden kaçýrýlmýþtýr. Dolayýsýyla noterler son yýllarda defter tasdiki sýrasýnda belge istememeye baþladýlar. Tekrar eski duruma dönülmesi ve noterlerin her aþamada defter tasdiki sýrasýnda oda faaliyet belgesini istemesi gerekmektedir.

 

5174 sayýlý TOBB ile Odalar ve Borsalar Kanununun 10 uncu maddesi; “Oda yönetim kurulu kararý ile kaydý dondurulan üyelerin yönetim kurulu kararýný takip eden yýlbaþýndan itibaren iki yýl içinde üyesi bulunduðu odaya müracaatla adres ve durumunu bildirmemesi halinde, oda yönetim kurulunun teklifi ve meclis kararýyla ticaret sicil kaydýnýn resen silinmesi için ticaret sicil memurluðuna ihbarda bulunulur.” hükmünü içermektedir. Ticaret Kanunu’na, bu hükme paralel bir madde eklenmelidir.

 

Gayrifaal firmalarýn tasfiye prosedürünü yerine getiremedikleri ve kayýtlarýn açýk göründüðü uygulamada çok sýk rastlanan bir durumdur. Tasfiye sürecinin uzun ve masraflý olmasý bunda en büyük etkendir. Bu nedenle, uygulamadaki sýkýntýlarý giderebilmek için yeni bir düzenleme yapýlarak, kaydý dondurulan ve yaklaþýk beþ yýl boyunca aktif hale gelemeyen firmalarýn ticaret sicil müdürlüklerince alacaklýlarýna çaðrý ilanlarýnýn yapýlmasý ve alacaklýsýnýn çýkmamasý koþuluyla, resen ticaret sicilinden kayýtlarýnýn silinmesine imkân saðlanmalýdýr.

 

Þirket tasfiye ve kapanýþlarýnýn þirket alacaklýlarýnýn ve þirket ortaklarýnýn hak ve alacaklarýna zarar vermeksizin basite indirgenmesi ve sürecin kýsaltýlmasý saðlanmalýdýr. Bir yýllýk bekleme süresi çok uzun olup, üç aya indirilmelidir.

 

Þirketlerin bünyelerine ve denetlenmelerine iliþkin hususlarda da eleþtiri ve önerilerimiz mevcuttur. Þöyle ki; Tasarýnýn 351 inci maddesinde ; “Kuruluþun denetlenmesine iliþkin rapor iþlem denetçisi tarafýndan verilir. Bu raporu, küçük ölçekli ve halka açýk olmayan anonim þirketlerde en az iki yeminli mali müþavir veya serbest muhasebeci mali müþavir de düzenlemeye yetkilidir.”hükmü yer almaktadýr. Ülkemizde küçük ölçekli þirketlerin mali imkânlarý sýnýrlýdýr. Ýþlem denetiminin en az iki yeminli mali müþavir veya serbest muhasebeci mali müþavir tarafýndan yapýlmasý zorunluluðu, kobilere büyük mali yük getirecektir. Bu sayý bire indirilmelidir.

 

Tasarýnýn 359 uncu maddesinde; “Þirket yönetim kurulu üyelerinin en az yarýsýyla, tüzel kiþi adýna tescil ve ilan edilen kiþinin ve tek üyeli yönetim kurulunda bu üyenin yüksek öðrenim görmüþ olmasý þarttýr.” denilmektedir. Ülkemizde, özellikle Anadolu’da geleneksel aile þirketleri çoðunluktadýr. Eski kuþak yöneticiler arasýnda yüksek okul mezunu olmayanlarýn sayýsý çoktur. Gerçek müteþebbisin kendi kurduðu þirketin yönetim kurulunda yer alamamasý gibi bir sonuç anayasada yer alan çalýþma ve teþebbüs özgürlüðüne açýkça aykýrýdýr. Yüksek öðrenim görmüþ olma þartý mutlaka yumuþatýlmalý, oran düþürülmelidir.

 

Tasarýnýn 421 inci maddesinde þirket ana sözleþme deðiþliklerinde uygulanacak toplantý ve karar nisaplarý düzenlenmekte, ancak Tasarýnýn bu maddesinde karmaþýk yeni nisaplar getirilmektedir. Bu farklý düzenlemeler için uygulamada somut bir ihtiyaç yoktur. Kurulu düzen gereksiz yere zedelenecek, þirketlerin kurulu dengeleri alt üst edilecektedir. Bizce, Meri Kanun’un 388 inci maddesi aynen muhafaza edilmelidir.

 

Tasarýda cezalar ise geneli itibariyle aðýr yaptýrýmlar içermektedir. Ticaret Kanunundan ve Vergi Usul Kanunundan dolayý ayný fiil için mükerrer ceza verilmesinin önüne geçilmeli; hapis cezalarý tasarýdan çýkartýlmalýdýr. Örneðin üç aylýk süre içinde web sitesini oluþturmayan küçük ölçekli anonim þirketin yönetim kurulu üyeleri ve limited þirket müdürleri için öngörülen altý aya kadar hapis cezasý aðýr bir düzenlemedir.

 

Þahýs firmalarý için öngörülen bilânço düzenleme zorunluluðu ve bunu yerine getirmemeye baðlanan cezai yaptýrým Tasarýdan çýkarýlmalý; firmalar için bir geçiþ süreci tanýnmalýdýr. Aþýrý miktarlardaki para cezalarý ve hapis cezasý yaptýrýmlarý, ticari iþletmeler üzerindeki yükü artýracak, anayasal bir hak olan teþebbüs özgürlüðü yara alacak ve giriþimciler ticaret yapmaktan çekinir hale geleceklerdir.

 

Tüm bu görüþlerimizin ötesinde, 40 yýllýk ticaret kanunumuzun, neredeyse 7 yýla varan bir çalýþma sonucunda, çaðdaþ normlara uygun olarak, yenilenecek olmasýndan büyük memnuniyet duyuyoruz. Bu tasarý þirketlerimizde, çaðdaþ iþletmecilik, kurumsallaþma, iyi yönetim ilkeleri ve saðlýklý denetim gibi, küresel rekabetin gerektirdiði konularda önemli yararlar saðlayacaktýr.

 

Deðerli milletvekillerimizin ve bürokratlarýmýzýn büyük emekleriyle ortaya çýkan bu devasa eserin heba olmamasý için, önümüzdeki yýl bu Meclis tarafýndan mutlaka kanunlaþtýrýlmasýný bekliyoruz. Seçim sonrasýna býrakýlýrsa, verilen emeklere yazýk olacaktýr. Bu yüzden bütün bu çabalarýn boþa gitmemesi için, iktidarý ve muhalefetiyle, Millet Meclisimizin elimizden geleni yapacaðýna inanýyoruz.”

Resim Galerisi

ticaret-kanunu-paneli.jpg

Facebook